Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (IAMM) và các Hội nghị liên quan
Nhân
dịp Khóa họp Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong các ngày 27-28/9/2012, tại New
York đã diễn ra Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (IAMM),
Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Mỹ, Hội nghị giữa các Bộ
trưởng Ngoại giao ASEAN với Tổng thư ký Liên hợp quốc LHQ và Chủ tịch Đại hội
đồng Liên hợp quốc (LHQ), các Hội nghị giữa ASEAN với đại diện Hội đồng Hợp tác
vùng Vịnh (GCC) và với Tổ chức hợp tác kinh tế (ECO). Tại các Hội nghị, các
Ngoại trưởng đã bàn về phương hướng tăng cường hơn nữa các quan hệ hợp tác,
cũng như trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Thứ trưởng
Bộ Ngoại giao Phạm Quang Vinh đã dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham dự các Hội nghị nói
trên.
Tại
Hội nghị IAMM, các Ngoại trưởng ASEAN nhất trí tiếp tục tăng cường phối hợp lập
trường và nâng cao vai trò của ASEAN tại LHQ; ra Nghị quyết Đại hội đồng Liên
hợp quốc (ĐHĐ/LHQ) về tăng cường hợp tác giữa ASEAN và LHQ; ủng hộ và hỗ trợ
lẫn nhau ứng cử vào các vị trí của LHQ; trên tinh thần đó, các nước ASEAN khẳng
định ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2014-2016, dự
kiến sẽ được bầu trong năm 2013. Về hợp tác ASEAN, các Ngoại trưởng ASEAN đã
thông qua danh mục các kết quả chính của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN 45
và khẳng định quyết tâm triển khai hiệu quả các kết quả này, trong đó có việc
thực hiện Tuyên bố 6 Nguyên tắc về Biển Đông, thúc đẩy đàm phán chính thức
ASEAN-Trung Quốc về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)... Các Ngoại trưởng đã
xem xét và cho ý kiến chỉ đạo về công tác chuẩn bị cho các Hội nghị Cấp cao
ASEAN tháng 11/2012, trong đó có việc trình dự thảo Tuyên bố Nhân quyền ASEAN,
tổ chức Đối thoại toàn cầu ASEAN (AGD) và một số vấn đề khác. Trao đổi về tình
hình quốc tế và khu vực, các Ngoại trưởng ASEAN đã đã thảo luận những diễn biến
gần đây ở Đông Nam Á và Đông Bắc Á; theo đó, ASEAN nhất trí đề cao tầm quan
trọng Tuyên bố 6 Nguyên tắc về Biển Đông và Tuyên bố của Hội nghị Cấp cao Đông
Á (EAS) về các nguyên tắc quan hệ cùng có lợi, kêu gọi các bên giải quyết mọi
khắc biệt bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở các nguyên tắc đã cam kết và luật
pháp quốc tế.
Tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN-Mỹ,
hai bên bày tỏ hài lòng trước những tiến triển đã đạt được và nhất trí thúc đẩy
quan hệ hướng tới tầm đối tác chiến lược, vì mục tiêu chung là hòa bình, an
ninh và phát triển ở khu vực. Ngoại trưởng Mỹ khẳng định chính sách của Mỹ đẩy mạnh
hợp tác với ASEAN, ủng hộ ASEAN xây dựng Cộng đồng và đóng vai trò trung tâm ở
khu vực, cùng ASEAN đóng góp vào thành công của Hội nghị Cấp cao ASEAN-Mỹ lần
thứ 4 tháng 11/2012.
Tại
Hội nghị giữa Ngoại trưởng ASEAN với Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch ĐHĐ/LHQ, hai
bên hoan nghênh những tiến triển đã đạt trong quan hệ ASEAN-LHQ, nhất trí cần
tiếp tục triển khai Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác toàn diện ASEAN-LHQ thông
qua tháng 11/2011, tăng cường hợp tác trong những lĩnh vực ưu tiên đã xác định
như Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs), quản lý thiên tai, thu hẹp khoảng cách phát
triển, hỗ trợ xây dựng Cộng đồng ASEAN, tăng cường phối hợp giữa hai Ban Thư
ký…
Tại
các Hội nghị giữa ASEAN với Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và với Tổ chức Hợp
tác Kinh tế (ECO), hai bên nhất trí duy trì cơ chế trao đổi, tiếp xúc định kỳ
bên lề ĐHĐ/LHQ; đồng thời, thăm dò khả năng thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa ASEAN
với các khu vực này.
Phát
biểu tại các Hội nghị, Thứ trưởng Phạm Quang Vinh nhấn mạnh ASEAN cần
tiếp tục tăng cường đoàn kết và hợp tác, phát huy tinh thần trách nhiệm, triển
khai hiệu quả các kết quả của Hội nghị AMM-45 và nỗ lực hết sức mình để bảo đảm
các Hội nghi Cấp cao của ASEAN tháng 11/2012 thành công. Trước những diễn biến
phức tạp của tình hình khu vực, Thứ trưởng Phạm Quang Vinh đề nghị ASEAN càng
cần phối hợp chặt chẽ, phát huy vai trò trung tâm thông qua việc đề cao các
nguyên tắc cơ bản các nước đã cùng cam kết và được quy định trong Hiệp
ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), Tuyên bố EAS về các nguyên tắc
quan hệ cùng có lợi, nhất là các nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế, kiềm
chế, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết các tranh chấp
bằng biện pháp hòa bình, hợp tác cùng có lợi…, qua đó đóng góp vào duy trì hòa
bình, ổn định, an ninh và hợp tác ở khu vực.
Về
Biển Đông, Thứ trưởng Phạm Quang Vinh nhấn mạnh các nước càng cần nghiêm chỉnh
tuân thủ và thực hiện các nguyên tắc cơ bản về giải quyết tranh chấp bằng biện
pháp hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế và Công ước Luật biển 1982, trong đó
có quy định về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của quốc gia ven biển;
thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); đồng thời,
ASEAN cần nỗ lực bảo đảm thực hiện hiệu quả Tuyên bố 6 Nguyên tắc về Biển Đông
và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Nhân
dịp này, Thứ trưởng Phạm Quang Vinh đã có các cuộc tiếp xúc với Trưởng đoàn và
đại diện một số nước để bàn biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương và
các vấn đề cùng quan tâm khác./.