Trong phát biểu của mình, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm cho rằng: "Trong năm qua, tuy rằng hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, thế giới cũng phải trải qua nhiều diễn biến phức tạp. Trong khi xung đột và các vụ tấn công khủng bố xảy ra ở nhiều khu vực thì tình hình ở châu Âu lại xuất hiện căng thẳng mới, như ở Ban-căng và Cáp-ca-dơ. Thêm vào đó các quốc gia đang phải chịu tác động tiêu cực của những khó khăn kinh tế toàn cầu được xem là trầm trọng nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính-tiền tệ các năm 1997-1998, đồng thời đứng trước những diễn biến phức tạp mới về biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và an ninh lương thực.

Tình hình hiện nay hơn bao giờ hết đòi hỏi các quốc gia thúc đẩy đối thoại và hợp tác để vượt qua những thách thức chung, do tự nhiên hay chính con người gây ra. Việt Nam ủng hộ những nỗ lực nhằm chấm dứt bạo lực ở Áp-ga-ni-xtan, I-rắc, thúc đẩy những tiến bộ đã đạt được trên các vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên và của I-ran trên cơ sở tôn trọng quyền chính đáng của các quốc gia được phát triển và sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đồng thời tuân thủ cơ chế chống phổ biến vũ khí hạt nhân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Tôi xin bày tỏ sự ủng hộ của Việt Nam đối với vai trò của Nhóm Bộ Tứ, Liên đoàn Ả-rập, các nước trong khu vực và LHQ, đặc biệt là Hội đồng Bảo an, trong quá trình đi đến một giải pháp bền vững cho Trung Đông. Giải pháp đó phải được xây dựng trên cơ sở tôn trọng đầy đủ các quyền bất khả xâm phạm của nhân dân Pa-le-xtin, trong đó có quyền thành lập nhà nước độc lập của riêng mình, và nguyên tắc “đổi đất lấy hòa bình” đã được khẳng định trong các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ.

Cuộc thảo luận mới đây về nhu cầu phát triển ở châu Phi của các nhà lãnh đạo thế giới nhân dịp khoá họp Đại hội đồng lần này càng cho thấy rõ mối quan hệ hữu cơ giữa hòa bình và phát triển. Việt Nam cam kết hợp tác chặt chẽ với LHQ và Liên minh châu Phi tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các cuộc xung đột và tranh chấp đang diễn ra tại châu Phi.

Đồng thời, Phó Thủ tướng nêu rõ: Những bất trắc hiện nay trong tình hình kinh tế, tài chính thế giới và những thách thức gay gắt toàn cầu như biến đổi khí hậu, tình trạng thiếu năng lượng, lương thực đòi hỏi chúng ta cùng tăng cường hiệu quả của hợp tác quốc tế. Cộng đồng quốc tế mong muốn các nước phát triển có các biện pháp ổn định kinh tế, tài chính vĩ mô, đồng thời thực hiện những cam kết quốc tế về cải thiện quan hệ kinh tế quốc tế, hệ thống thương mại và tài chính, giảm nợ, chuyển giao khoa học, công nghệ. Để sự hợp tác đó thực sự hiệu quả cần tính đến điều kiện đặc thù, các quan tâm và lợi ích chính đáng của các quốc gia.

Về vai trò của LHQ, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm nhấn mạnh: Trong tình hình quốc tế phức tạp hiện nay, LHQ càng cần thể hiện được vai trò của mình trong việc ngăn ngừa chiến tranh và thúc đẩy hợp tác quốc tế ứng phó với những thách thức đang được đặt ra. Để có thể thực hiện vai trò này, chúng ta càng cần cùng nhau thúc đẩy cải tổ LHQ một cách dân chủ, toàn diện, nhằm mục tiêu tăng cường vai trò và khả năng của LHQ, trong đó có Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an, Hội đồng Kinh tế Xã hội và các cơ quan chuyên môn của LHQ. Việt Nam luôn mong muốn đóng góp vào công cuộc này. Ở Việt Nam, Chính phủ đang cùng các tổ chức LHQ và các đối tác phát triển khác triển khai có kết quả Sáng kiến “Một LHQ”. Chúng tôi hi vọng và tin tưởng rằng những kinh nghiệm của mình và của LHQ trong việc thực hiện chương trình thí điểm này sẽ hữu ích đối với các nước nhận viện trợ khác và cho chính quá trình cải tổ LHQ.

Việt Nam góp phần vào việc bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu

Phó Thủ tướng khẳng định: Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác và phát triển, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực, Việt Nam luôn nghiêm túc thực hiện cam kết quốc tế của mình và đóng góp tích cực vào nỗ lực  tìm giải pháp cho các vấn đề toàn cầu. Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ “Lộ trình Ba-li” nhằm xây dựng khung pháp lý cho việc hợp tác đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu sau năm 2012. Trong năm nay, tuy gặp nhiều khó khăn về thiên tai, dịch bệnh, Việt Nam cam kết đảm bảo xuất khẩu ở mức như năm trước là khoảng 4 triệu tấn gạo, góp phần của mình vào việc giảm sức ép tăng giá lương thực toàn cầu và vấn đề an ninh lương thực. Năm 2008, cũng là năm đầu tiên Việt Nam đảm nhiệm trọng trách là Uỷ viên không thường trực HĐBA. Với mong muốn đóng góp nhiều hơn nữa vào việc giải quyết các vấn đề hoà bình, an ninh chung, Việt Nam chủ trương hoạt động với tinh thần tích cực, xây dựng, hợp tác và trách nhiệm tại HĐBA. Việt Nam sẽ tiếp tục đề cao các nguyên tắc của Hiến chương và cùng các nước trong và ngoài HĐBA thúc đẩy các biện pháp gìn giữ hòa bình và an ninh quốc tế, đảm bảo lợi ích chính đáng của các nước và các bên liên quan. Kể từ khi thành lập cách đây 63 năm, Tổ chức LHQ đã vượt qua biết bao thăng trầm của lịch sử và có vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống quốc tế. Từ thực tế đó và từ niềm tin vào sức mạnh bắt nguồn từ mong muốn chung, quyết tâm phấn đấu của các dân tộc cho hoà bình, hợp tác và phát triển, chúng tôi tin tưởng rằng cộng đồng quốc tế sẽ vượt qua những thách thức mới trong thời gian tới và Tổ chức LHQ sẽ tiếp tục đáp ứng trông đợi của nhân dân thế giới.

Bùi Ngọc Hải

(Từ New York)